Curcumin
Куркуминот (curcumin) е активната состојка во зачинот куркума (turmeric), кој му го дава специфичниот интензивно жолтеникав изглед. Но зад бојата се крие една од најмоќните природни супстанци со потенцијал за антиинфламаторно (anti-inflammatory), антиоксидативно (antioxidant), па дури и невропротективно (neuroprotective) дејство.
Иако со векови се користи во традиционалната ајурведска медицина, денес куркуминот е научно докажан суплемент (supplement) кој може да помогне кај воспаленија (inflammation), болка, опоравување и дури и когнитивни нарушувања (cognitive decline).
Што е всушност куркумин?
Куркуминот е полифенол (polyphenol) – природно соединение кое се наоѓа во коренот на растението Curcuma longa. Самиот корен содржи многу мала количина на активен куркумин – обично под 5%. Тоа значи дека ако сакаме реален терапевтски ефект, мора да го внесуваме преку стандарден екстракт (standardized extract) во форма на суплемент.
Зошто се користи како суплемент?
Curcumin дејствува на повеќе нивоа во телото:
- Антиинфламаторно – природен блокатор на воспалителните молекули како TNF-α и interleukins.
- Антиоксидантно – го неутрализира оштетувањето предизвикано од слободни радикали (free radicals), особено по физички напор или стрес.
- Поддршка на дигестијата – посебно кај лица со IBS (irritable bowel syndrome), хроничен гастритис или надуеност.
- Аналгетски ефект – природен начин за намалување на болка без несакани ефекти од класични НСАИЛ (NSAIDs).
- Можна невропротекција – има истражувања кои покажуваат позитивен ефект кај Алцхајмерова болест (Alzheimer’s disease), депресија и анксиозност.
Биорасположливост – клуч за ефективноста
Голем предизвик кај куркуминот е неговата слаба апсорпција (low bioavailability). За да има ефект, мора да се внесе во форма што организмот може да ја искористи. Затоа најдобрите формули го комбинираат со:
- Пиперин (piperine) – екстракт од црн бибер кој ја зголемува апсорпцијата за над 2000%.
- Фосфолипидна технологија (phospholipid delivery) – системи како Meriva, Longvida или NovaSOL кои го прават куркуминот подостапен за клетките.
Кој може да користи куркумин?
- Лица со артритис (arthritis), хронични воспаленија или автоимуни состојби
- Спортисти или активни поединци кои сакаат побрз опоравок (recovery)
- Лица со дигестивни нарушувања
- Лица со оксидативен стрес или зголемен воспалителен маркер
Сепак, потребна е претпазливост ако:
- земате разредувачи на крв (anticoagulants)
- имате проблем со жолчката или камења во жолчка
- сте бремена жена – само со лекарски надзор
Како се дозира?
Во најголем дел од студиите се користи доза од 500 mg до 1500 mg дневно, најчесто во две дози, со храна. Почетниците треба да стартуваат со пониска доза и да следат реакција на телото. Кај некои може да се јави благо пореметување на дигестијата.
Заклучок
Куркуминот не е чудотворен лек, но е силен природен сојузник против воспаление, болка и оксидативен стрес. Со внимателно избрана формула и правилна доза, може да биде вистински додаток во секојдневната рутина – особено кај оние кои живеат активен, динамичен и свесен живот.
