Анорексија нервоза (Anorexia nervosa) е сериозно психофизичко нарушување во кое личноста има искривена слика за сопственото тело и има екстремен страв од дебелеење. И покрај тоа што телото е очигледно слабо или веќе со недостаток на тежина, лицето се гледа себеси како “предебело” и постојано се обидува да слабеe.
Како започнува анорексијата?
Најчесто започнува постепено – со обиди за здрава исхрана или слабеење, кои со време стануваат опсесивни. Во некои случаи, влијанието од социјалните мрежи, коментари од околината или перфекционистички карактер може да бидат главни фактори. Личноста почнува:
- да брои калории на секој оброк
- да избегнува цели групи храна (на пр. масти или јаглехидрати)
- да се мери и гледа во огледало премногу често
Што се случува со телото?
Кога телото не добива доволно храна, влегува во состојба на преживување. Почнува да троши сопствени резерви: прво мастите, потоа мускулите. Може да дојде до:
- екстремна слабост и замор
- прекин на менструалниот циклус кај девојките
- ладни екстремитети, губење на коса
- забавена работа на срцето, низок притисок
- нарушена концентрација и расположение
Телото буквално се исклучува еден по еден систем за да заштеди енергија.
Како се однесува личност со анорексија?
Во поголем дел од времето – негира проблем. Иако изгледа исклучително слабо, ќе каже дека сè е во ред. Често избегнува оброци со други луѓе, лаже дека јаде, или активно вежба премногу. Мислите се постојано насочени кон храна, тежина и тело.
Зад ова однесување често стои силен внатрешен страв, анксиозност и чувство на недостаток на контрола.
Дали анорексијата се лекува?
Да, но е потребен целовит пристап и многу трпение. Лекувањето вклучува:
- психотерапија (најчесто когнитивно-бихејвиорална терапија)
- нутриционистичка поддршка
- понекогаш и медикаменти (антидепресиви или анксиолитици)
- силна поддршка од семејството
Најтешкиот чекор е првиот – да се признае постоењето на проблемот. Потоа, преку мала по мала промена во навиките и начинот на размислување, состојбата може да се подобри.
Како да се помогне некому со анорексија?
- Не осудувај. Покажи загриженост, не критика.
- Охрабри го лицето да разговара со стручњак.
- Не го фокусирај разговорот само на храна и тежина – зборувај за чувства.
- Биди трпелив и постојано присутен.
Заклучок
Анорексијата не е избор, туку болест. Таа може да биде тивка, но опасна – со сериозни последици по телото и умот. Колку порано се препознае, толку поголема е шансата за целосно заздравување. Затоа е важно да зборуваме, да слушаме и да бидеме таму – еден збор, еден гест, можат да направат голема разлика.
