Истегнување на мускул (muscle strain) е една од најчестите спортски повреди, особено кај активни лица, спортисти, бодибилдери и фитнес ентузијасти. Станува збор за микро или макро оштетување на мускулните влакна кое настанува кога мускулот се растегнува над своите природни граници.
Што точно се случува при истегнување на мускул?
Замисли дека мускулот е составен од илјадници мали влакна, како тенки еластични ленти. Кога се движиме, овие влакна се собираат и растегнуваат за да создадат сила. Но ако мускулот е изненадно или премногу напрегнат – на пример при ненадејно движење, лоша техника или замор – некои од тие влакна се истегнуваат повеќе отколку што можат да издржат.
Како резултат:
- Се појавуваат мали раскинувања на влакната – замисли го како ситни пукнатини во внатрешноста на мускулот.
- Телото реагира со воспаление, испраќајќи крв и бели крвни клетки во тој регион.
- Тоа предизвикува оток, болка и чувствителност, бидејќи мускулот се обидува да се заздрави.
- Понекогаш се оштетуваат и мали крвни садови, што може да доведе до појава на модринка (хематом).
Ако повредата е поблага, само мал број влакна се оштетени и мускулот брзо закрепнува. Но ако се оштети голем дел од ткивото или се скине целосно, потребно е повеќе време и, понекогаш, медицинска интервенција.
Како настанува истегнување на мускул?
Оваа повреда се случува кога мускулот е изложен на брз и ненадеен напор што надминува неговата еластичност. Тоа може да биде резултат на:
- Недоволно загревање пред физичка активност
- Подигање на премногу тешка тежина
- Претерано повторување на вежби без доволно одмор
- Падови или директни удари
Најранливи мускули се оние што се најмногу активни при спорт или тренинг: задната ложа, квадрицепсите, листовите, грбот и рамениците. Тие често страдаат бидејќи се користат во брзи, експлозивни движења.
Како да препознаеш истегнат мускул?
Истегнат мускул се манифестира со болка која најчесто е остра и се појавува веднаш. Други знаци се:
- Ограничено или болно движење
- Оток во регионот
- Чувствителност на допир
- Спазам (грч) на мускулот
- Понекогаш и видлива модринка
Колку посериозно е истегнувањето, толку посилни се симптомите. Кај III степен повреда, може дури и да се почувствува празнина во мускулот каде што влакната се скинати.
Што да се направи при истегнат мускул?
Првите два дена се најважни. Еве што да направиш:
- Одмор – Не го оптоварувај мускулот. Тој треба време за регенерација.
- Мраз – Стави мраз на повредата на секои неколку часа по 15-20 минути за да се намали воспалението.
- Компресија – Лесно завиткај ја повредената област со еластичен завој.
- Повикување – Подигни го делот за да се намали дотокот на крв и отокот.
Оваа постапка е позната како RICE метод – ефективен за рана прва помош кај мускулни повреди. Потоа, може да следи лесно растегање, масажа, и – ако е потребно – физиотерапија.
Како да се спречат мускулни повреди?
Превенцијата е клучна. За да ги избегнеш истегнувањата:
- Прави секогаш добро загревање пред тренинг
- Вежбај со правилна техника
- Не го претерувај оптоварувањето – зголемувај го постепено
- Прави доволно одмор меѓу тренинзи
- Хидрирај се и јади храна богата со магнезиум, калиум и протеини
Слушај го своето тело – ако чувствуваш замор или затегнување, паузирај. Прегорувањето најчесто води до повреда.
Заклучок
Истегнат мускул не е сериозна повреда ако веднаш реагираш правилно. Со добро разбирање на тоа што се случува во телото, можеш да се заштитиш и побрзо да се опоравиш. Биди паметен во тренингот – квалитет е поважен од количина!
